फोटोक्रोमिक लेन्स, ज्याला लाईट रिॲक्शन लेन्स असेही म्हणतात, प्रकाश आणि रंगाच्या अदलाबदलीच्या उलटसुलट प्रतिक्रियेच्या सिद्धांतानुसार बनवली जाते. फोटोक्रोमिक लेन्स सूर्यप्रकाश किंवा अतिनील प्रकाशात पटकन गडद होऊ शकते. ती तीव्र प्रकाश रोखू शकते आणि अतिनील प्रकाश शोषून घेऊ शकते, तसेच दृश्य प्रकाश तटस्थपणे शोषून घेते. पुन्हा गडद झाल्यावर, ती पटकन स्वच्छ आणि पारदर्शक स्थितीत परत येते, ज्यामुळे लेन्सची प्रकाश पारगम्यता सुनिश्चित होते. त्यामुळे, सूर्यप्रकाश, अतिनील प्रकाश आणि तीव्र झगमगाटामुळे डोळ्यांना होणारे नुकसान टाळण्यासाठी फोटोक्रोमिक लेन्स एकाच वेळी घरामध्ये आणि घराबाहेर वापरण्यासाठी योग्य आहेत.
सर्वसाधारणपणे, फोटोक्रोमिक लेन्सचे मुख्य रंग राखाडी आणि तपकिरी असतात.
फोटोक्रोमिक ग्रे:
ते इन्फ्रारेड प्रकाश आणि ९८% अल्ट्राव्हायोलेट प्रकाश शोषून घेऊ शकते. ग्रे लेन्समधून वस्तूंकडे पाहताना, वस्तूंचा रंग बदलणार नाही, परंतु रंग अधिक गडद होईल आणि प्रकाशाची तीव्रता प्रभावीपणे कमी होईल.
फोटोक्रोमिक ब्राऊन:
हे १००% अतिनील किरणे शोषून घेऊ शकते, निळा प्रकाश फिल्टर करते, दृश्य विरोधाभास, स्पष्टता आणि दृश्य चमक सुधारते. हे तीव्र वायू प्रदूषण किंवा धुक्याच्या परिस्थितीत घालण्यासाठी योग्य असून, चालकांसाठी एक चांगला पर्याय आहे.
फोटोक्रोमिक लेन्स चांगल्या आहेत की वाईट, हे कसे ठरवावे?
१. रंग बदलण्याचा वेग: चांगल्या रंग बदलणाऱ्या लेन्सचा रंग बदलण्याचा वेग जलद असतो, मग तो पारदर्शक ते गडद असो किंवा गडद ते पारदर्शक असो.
२. रंगाची खोली: चांगल्या फोटोक्रोमिक लेन्सचे अतिनील किरण जितके अधिक तीव्र असतील, तितका रंग अधिक गडद होईल. सर्वसाधारण फोटोक्रोमिक लेन्स गडद रंग साधण्यास असमर्थ असू शकतात.
३. मुळात एकच मूळ रंग आणि समक्रमित रंग बदलण्याचा वेग व खोली असलेल्या फोटोक्रोमिक लेन्सची जोडी.
४. रंग बदलण्याची चांगली टिकाऊपणा आणि दीर्घायुष्य.
फोटोक्रोमिक लेन्सचे प्रकार:
उत्पादन तंत्राच्या बाबतीत, फोटोक्रोमिक लेन्सचे मूलतः दोन प्रकार आहेत: सामग्रीनुसार आणि कोटिंगनुसार (स्पिन कोटिंग/डिपिंग कोटिंग).
आजकाल, मटेरियलनुसार लोकप्रिय फोटोक्रोमिक लेन्स प्रामुख्याने 1.56 इंडेक्सची असते, तर कोटिंगद्वारे बनवलेल्या फोटोक्रोमिक लेन्समध्ये 1.499/1.56/1.61/1.67/1.74/PC सारखे अधिक पर्याय उपलब्ध आहेत.
डोळ्यांना अधिक संरक्षण देण्यासाठी फोटोक्रोमिक लेन्समध्ये ब्लू कट फंक्शन समाविष्ट करण्यात आले आहे.
फोटोक्रोमिक लेन्स खरेदी करताना घ्यावयाची खबरदारी:
१. जर दोन्ही डोळ्यांमधील डायोप्टरचा फरक १०० अंशांपेक्षा जास्त असेल, तर कोटिंग केलेले फोटोक्रोमिक लेन्स निवडण्याची शिफारस केली जाते, ज्यामुळे दोन्ही लेन्सच्या वेगवेगळ्या जाडीमुळे लेन्सच्या रंगात बदल होणार नाही.
२. जर फोटोक्रोमिक लेन्स एका वर्षापेक्षा जास्त काळ वापरल्या असतील आणि त्यापैकी एक खराब झाली असेल व बदलण्याची आवश्यकता असेल, तर दोन्ही लेन्स एकत्र बदलण्याची शिफारस केली जाते, जेणेकरून दोन्ही लेन्सच्या वापराच्या वेगवेगळ्या वेळेमुळे त्यांच्या रंगातील बदलाचा परिणाम वेगळा दिसणार नाही.
३. जर तुम्हाला डोळ्यातील दाब जास्त असेल किंवा ग्लॉकोमा असेल, तर फोटोक्रोमिक लेन्स किंवा सनग्लासेस वापरू नका.
हिवाळ्यात रंग बदलणारी फिल्म वापरण्याविषयी मार्गदर्शन:
फोटोक्रोमिक लेन्स साधारणपणे किती काळ टिकतात?
योग्य देखभाल केल्यास, फोटोक्रोमिक लेन्सची कार्यक्षमता २ ते ३ वर्षांपर्यंत टिकू शकते. इतर सामान्य लेन्ससुद्धा रोजच्या वापरानंतर ऑक्सिडाइज होऊन पिवळ्या पडतात.
काही काळानंतर त्याचा रंग बदलेल का?
जर लेन्स दीर्घकाळ वापरली गेली, जर फिल्मचा थर निघून गेला किंवा लेन्स झिजली, तर त्याचा फोटोक्रोमिक फिल्मच्या रंग बदलण्याच्या क्षमतेवर परिणाम होतो आणि रंग बदलणे असमान होऊ शकते; जर रंग बदलणे दीर्घकाळ खोलवर झाले, तर रंग बदलण्याच्या परिणामावरही परिणाम होतो आणि रंग बदलण्यात अपयश येऊ शकते किंवा लेन्स दीर्घकाळ गडद अवस्थेत राहू शकते. अशा फोटोक्रोमिक लेन्सला आम्ही "निकामी" झालेली लेन्स म्हणतो.
ढगाळ दिवसांमध्ये त्याचा रंग बदलेल का?
ढगाळ दिवसांमध्ये अतिनील किरणे देखील असतात, जी लेन्समधील रंग बदलणाऱ्या घटकाला सक्रिय करून त्याचे कार्य करण्यास प्रवृत्त करतात. अतिनील किरणे जितकी तीव्र असतात, तितका रंग अधिक गडद होतो; तापमान जितके जास्त असते, तितका रंग फिका होतो. हिवाळ्यात तापमान कमी असते, लेन्सचा रंग हळूहळू फिका होतो आणि तो गडद होतो.
युनिव्हर्स ऑप्टिकलकडे फोटोक्रोमिक लेन्सची संपूर्ण श्रेणी उपलब्ध आहे, तपशिलासाठी कृपया येथे जा: